« wordt vervolgd | Main | een liter volle Turkse »

01 juni 2008

de weg vinden

Dit bericht verscheen ook in het Parool.

De route door de beleefde, gestroomlijnde fabrieken van onze gezondheidszorg is keurig bewegwijzerd, overal hangen richtingaanwijzers en borden waarop alle ernstige ziektes die ons kunnen treffen zijn ingedeeld in overzichtelijke poliklinieken, maar je moet toch je eigen weg zien te vinden. Je zou zeggen dat je doktor daarin de gids moet zijn, maar moderne artsen zijn heel voorzichtig met enige vorm van stelligheid. Het heeft natuurlijk zijn voordelen om niet direct bij binnenkomst standaard een bloedzuiger op je arm te krijgen, maar de standaard begroeting: En hoe gaat het met U? , krijgt op den duur wel iets ontmoedigends.
Wat je wilt zijn harde feiten. Wat je krijgt zijn voorzichtige afwegingen, genuanceerde veronderstellingen gekruid met veel als/dan, en met geluk een hoopgevende statistiek waar je - met enig persen - in past. Maar de verlossende woorden (en dan heb ik het niet per se over een gunstige prognose), die tenminste tijdelijk een eind maken aan je onzekerheid, worden niet gesproken.
Het frustrerende is dat ik daar volkomen begrip voor heb. Ik heb geen zondebok. Ik kan geen van de artsen die ik heb gesproken het verwijt maken dat ze dingen hebben verzwegen, of informatie hebben achtergehouden. Integendeel, ze hebben me bij elke stap uitgebreid geinformeerd, me op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen, en daarna hebben ze me de vrije hand gelaten om zelf een keuze te maken uit diverse onzekerheden. Maar ik wil die keuze helemaal niet. Ik wil geen arts die me van de allerlaatste ontwikkelingen op het gebied van darmkanker en chemotherapie op de hoogte stelt. Ik wil een dokter die me een spuit in mijn bil geeft met een iets te dikke naald, er een pleister op plakt en zegt: Zo, dan kunt u er weer even tegen.
Een hopeloos en naef verlangen, dat besef ik heel goed, dat het sterktst kom opzetten in de spreekkamer van de dokter. Er is geen plaats op deze wereld die minder geschikt is weloverwogen keuzes en doordachte beslissingen dan die spreekkamers. De kleuren zijn mat, de meubels zijn geruststellend oncomfortabel, maar de paniek staat op de muren geschreven, onzichtbaar tussen de prikborden. Dit is de kamer waarin de rest van je leven wordt bepaald, en ondanks de stangen naast de trappen en wcs is nergens een houvast te vinden. Het is net als bij die fascinerende filmpjes van ruimtevaarders in gewichtsloze toestand: die zie je ook als kinderen om zich heen grijpen.
Het is een tragische paradox van de moderne geneeskunde, en eigenlijk van de hele moderne wetenschap: hoe meer we te weten komen, hoe minder we blijken te weten. De artsen die mij behandelen beschikken over ontzagwekkende hoeveelheden kennis en indrukwekkende statistieken, waar je urenlang met open mond in rond kunt dwalen. Maar er is geen gids die je daarbinnen de weg wijst of een houvast biedt, alle overzichtelijke wegwijzers en behulpzame stangen bij trappen en wcs ten spijt.

jaeggi om 01 juni 2008 13:37