« het kortste gedicht (slot) | Main | tegen het knagen »

23 november 2007

thank God it's Friday

Verreweg de meeste mensen denken dat de wereld binnen afzienbare tijd ten onder zal gaan aan de uitstoot van broeikasgassen. Anderen gokken erop dat een kernoorlog, terrorisme of het opraken van de fossiele brandstoffen de wereld binnen nu en honderd jaar fataal zullen worden. Zelden hoor je iemand beweren dat we, om de wereld te redden, wat minder zouden moeten vergaderen.
De laatste vergadering van mijn leven was negentien jaar geleden, het was een ingelaste spoedvergadering over de hoognodige aanpassingen op het Aangifteformulier Slachtkuikens en Vleesvarkens. Er was speciaal iemand uit Groningen gekomen die als enige in Nederland alles afwist van de mestboekhouding voor Nederlandse boeren (die "mestboekhouding" was een labyrinth waar nog nooit iemand levend uitgekomen was).
De expert, die Harmen Harmsma heette, kreeg aan het begin van de vergadering het woord en hield dat vijf uur lang klemvast. We lunchten met broodjes en karnemelk. Harmen Harmsma bleek uitleg te kunnen geven over de methaanuitstoot van slachtvarkens met een mond voor kaas en kadet. De laatste drie uur van de vergadering moest ik mijzelf in mijn kuit prikken met een plastic lunchvork om niet comateus te raken. Geradbraakt strompelde ik de vergaderzaal uit, nadat we hadden vastgesteld dat de aanpassingen zonder ernstige gevolgen nog een jaar uitgesteld konden worden.
Gelukkig werd ik een halfjaar later ontslagen. De vrouw die was ingehuurd om mij te ontslaan was heel vriendelijk. Het ging slecht met het bedrijf, en ondanks alle bijsturingsvergaderingen moesten ze toch downsizen. Het was de eerste keer dat ik het woord downsizen hoorde. Het klonk als het kleppen van de noodklok met springvloed op komst en alle schepen nog op zee.
Het lag niet aan mij, zei de vrouw. Men vond mij een prettige collega. Het enige probleem was dat niemand precies kon zeggen wat ik eigenlijk deed, binnen het bedrijf.?Ik knikte. Dat was mij ook opgevallen. Ik had het weliswaar voortdurend druk, maar ik kon er maar niet achterkomen met wat. Ik draafde door de gangen met een dikke stapel dossiers onder mijn arm, iedereen in het voorbijgaan een "sorry, nu even niet"-glimlach toewerpend, en verscheen steevast te laat in vergaderingen. Meestal omdat ik onderweg even was gestopt bij een van de luxe bedrijfs-wc's, waar ik mij uitstrekte op de grond en met de dossiers als hoofdkussen een hazenslaapje deed.
De vrouw die mij moest ontslaan vroeg: "Kun je misschien aangeven waar je jezelf over twee jaar ziet?" Ik schudde mijn hoofd. Wat ik dacht zei ik niet: als ik maar niet over twee jaar nog steeds met mijn hoofd op een stapel dossiers in een bedrijfs-wc hoef te liggen. Met één handtekening bevrijdde ze me voor de rest van mijn leven van vergaderingen.
Er wordt al duizenden jaren vergaderd, maar nog nooit is het nut ervan aangetoond. Nooit is gebleken dat onderwerpen die tijdens een vergadering besproken werden er na die vergadering beter voorstonden. Vergaderingen zijn de zwarte gaten van de beschaving, die alles opslokken wat in de buurt komt: energie, levenslust, enthousiasme. Net als voorstellen, besluiten en plannen: in vergaderingen verdwijnen ze spoorloos.
Pas de laatste paar jaar begint men zich te realiseren hoe gevaarlijk vergaderingen zijn. Er verschijnen boeken over "economisch" vergaderen, en over "de kunst van effectief nietsdoen op het werk". Zelfs NRC Handelsblad, lijfblad van de vergadertijgers, heeft een columniste aangesteld om elke maand aan te tonen dat vergaderen geen zin heeft (waarschijnlijk besloten tijdens een redactievergadering). Maar het is met vergaderingen net als met het broeikaseffect: als je het merkt is het al te laat.
Er is hoop, het is niet ondenkbaar dat binnen afzienbare tijd wereldwijd ingezien wordt dat vergaderingen een serieuze bedreiging voor de samenleving zijn. Misschien wordt er zelfs besloten dat alle onnodige vergaderingen zo snel mogelijk verboden moeten worden. Maar voor het nemen van zulke besluiten moet eerst heel veel vergaderd worden.

jaeggi om 23 november 2007 08:54