« koude slakken | Main | hittegolf »

12 juni 2006

agnes

Mijn eerste serieuze pogingen tot schrijven werden gepubliceerd in het tijdschrift Propria Cures, en mijn eerste niet-serieuze pogingen eveneens. Ik ben ooit bijna verdronken in bad toen ik een verhaal in PC las en van het lachen niet meer overeind kon komen, en ik heb mijn eerste benauwde ervaringen met de nederlandse rechtsgang opgedaan in de redactieruimte op de Wibautstraat.
Kortom: ik heb veel aan dat blad te danken - en velen met mij.
Een aantal van die velen was afgelopen dinsdag in het Betty Asfalt Complex, om afscheid te nemen van redactiesecretaresse Agnes Hoogstraten, die meer dan dertig jaar voor het blad werkte.
Daarna werd het nog heel laat in De Doffer, en ben ik er zonder afscheid te nemen stiekem vandoor gegaan nadat ik mijn bloeddoorlopen blik in de wc-spiegel had gezien.
Het was allemaal net als vroeger.
Hieronder het stukje dat ik schreef bij het afscheid. Agnes, het ga je goed.

Nachtelijke Gangen

De eerste kennismaking met Propria Cures was voor het merendeel van de redacteuren Agnes, door de telefoon, op de redactie, of bij haar thuis. Vaak was zij ook de laatste van wie men afscheid nam, als men de sleutel van het redactiehok kwam inleveren.
Om de invloed van Agnes op het ego en de carrière van ontelbare generaties PC-ers in kaart te brengen heeft het Comité van Afscheid mij de eervolle maar ook gevoelige taak toebedeeld om de nachtelijke gangen van Agnes in al die jaren cijfermatig in kaart te brengen. De invloed van PC op de Nederlandse maatschappij in de afgelopen decennia is namelijk niet gering geweest, zo redeneerde het Comité, en de invloed van Agnes op PC valt al helemaal niet te onderschatten, dus het zou best wel eens kunnen dat Agnes het brein, of wie weet het lichaam is geweest achter de val van het kabinet Den Uyl, de opkomst van Frits Bolkestein en de hele carriére van Beau van Erven Dorens. Bovendien wilde het Comité eindelijk weleens weten, na drie decennia doofpotterij en doen of onze neus bloedt, met welke redacteuren, oud-redacteuren en gastredacteuren Agnes nog meer het bed gedeeld heeft.
Over dat laatste kunnen wij kort zijn: daar zijn harde gegevens van. De voorlopige resultaten van het Onderzoeksrapport Nachtelijke Gangen wijzen erop dat Agnes in de jaren dat zij PC’s redactiesecretaresse was, 57 % van het redactie-bestand heeft ‘welkom geheten’. Het begrip ‘welkom heten’ kunt u op veel manieren opvatten: sommige oud-redacteuren spraken van ‘inwijden’, anderen noemden het ‘ontgroenen’, één redacteur had het over ‘knevelen’ en een ander gebruikte het begrip ‘joekelen’. Hierbij is overigens geen gebruik gemaakt van de informatie van redacteuren die vermoeden dat zij door Agnes ingewijd zijn, maar er niets van gemerkt hebben.
Dat brengt ons op een volgend onderzoekspunt: voorzover de commissie heeft kunnen natrekken, heeft slechts in 9 % van de gevallen daadwerkelijk penetratie plaatsgevonden. Het uitblijven hiervan was in alle gevallen volledig te wijten aan de kennelijke staat van de redacteur. Agnes kan hierin niets verweten worden: zij heeft haar uiterste best gedaan.
Over het doorzakgehalte van Agnes kan de commissie kort zijn: dit is onberispelijk. Hoewel zij in haar latere jaren weleens voortijdig afscheid nam omdat ze ‘het wel gezien had’, heeft zij nimmer haar plichten verzaakt voor wat betrof het bezoeken van boekpresentaties, vernissages en afscheidsborrels. De commissie meent te kunnen stellen dat Agnes meer literaire debutanten welkom heet geheten dan Geert Lubberhuizen, Mai Spijkers en Robbert Ammerlaan bij elkaar. Op de vraag of zij de gesigneerde boeken van de debutanten na gedane zaken ook daadwerkelijk heeft gelezen moet de commissie het antwoord schuldig blijven.
Wat kunnen wij hieruit concluderen over de invloed van Agnes op de Nederlandse samenleving?
Wij hoeven slechts enkele voorbeelden te noemen. Het was Agnes die redacteuren als Erik van Muiswinkel, Marcel Verreck, Peter Hoomans en Beau van Erven Dorens erop wees dat er veel meer roem, geld en aanzien te behalen was in de cabaret- en tv-wereld. Door haar toedoen verlieten mensen als Erik Noomen en Marc Burema het literaire theater, om zich in de wereld van de mannenbladen en de sponsored magazines te storten. En haar grootste triomf is ongetwijfeld oud-redacteur Jan Zandbergen, die ooit een glanzende literaire toekomst werd voorspeld, maar die door Agnes de smaak van het brakke grachtengordelwater zó te pakken kreeg dat hij de rest van zijn leven heeft gewijd aan het vullen van de roddelrubrieken alhier.
Dat is misschien wel Agnes’ grootste verdienste: door haar actief ontmoedigingsbeleid en rigoureuze doorzakpolitiek heeft zij de wereld behoed voor veel literaire romans, gedichten en verhalen, die anders wel het licht hadden gezien. Daar kunnen wij haar niet genoeg voor danken.
Namens de Commissie voor het rapport Nachtelijke Gangen,

Adriaan Jaeggi(voorz.)

jaeggi om 12 juni 2006 21:08