« als alles eenden is | Main | stadsdichter van amsterdam »

18 januari 2006

moderne slaven

Toen ik afscheid nam als redacteur van uitgeverij Thomas Rap/De Bezige Bij kreeg ik van een goede vriend een vulpen, een mooie Waterman, met de inscriptie: ‘Adriaan Jaeggi, voltijd schrijver sinds 29-3-2001’. Ik heb die pen al vijf jaar en ik ben dus bijna vijf jaar freelancer. Niemands meester, niemands knecht, ik wil nooit meer iets anders. Het is een prachtig beroep, freelance schrijver. Het enige vervelende is dat er mensen zijn die het hardnekkig als een uit de hand gelopen hobby blijven zien. Nog vervelender is dat dat vaak de mensen zijn voor wie je als freelancer werkt. Zoals bijvoorbeeld de nieuwe redactie van Blaadje!., het blad gemaakt voor en door bladenmakers: Franska Stuy (Libelle), Ruud Hollander (Psychologie Magazine), Evert Santegoeds (Prive), Riek Tawfiek (AM), Arendo Joustra (Elsevier), Carmen Straatsma (Elle girl), Harriet Calo (Marie Claire), Lenny Gerdes (Elegance) en Nicolette Reinhoudt (hoofd marketing L’Oreal). Van hen kreeg ik de volgende brief:

Beste Adriaan,
Media april verschijnt ’ie weer. Blaadje.
De passie voor tijdschriften vertaald in een lijvig blad. Met dit keer als thema ‘romantiek’. Want bladen maken is een romantisch vak. Het is een vak dat bevlogenheid vereist. Creativiteit, inspiratie, geldingsdrang. Tot diep in de nacht lullen in het café. Voor een hongerloontje een stuk schrijven. Omdat je iets van jezelf wil laten zien. Die romantiek.

Is er één ander vak te noemen waarbij werken voor een hongerloontje als het toppunt van romantiek geldt? Zouden bovenstaande bladenmakers zelf ook voor een hongerloontje werken?
Ik betwijfel het.
Toch leeft het beeld van de gedreven, romantische schrijver/journalist die per se zijn stukken in de krant wil hebben, niet alleen bij bladenmakers, maar bijvoorbeeld ook bij de hoofdredacties en directie van de PCM-kranten. Van hen mogen freelancers blij zijn dat ze voor die kranten ‘mogen’ schrijven. Omdat het ‘goed is voor hun eigen promotie’. Omdat ‘er op dit moment niet meer geld is’. Omdat een freelancer ‘een mooi leven heeft’ en ‘niet zo moet klagen’. (Ik citeer even letterlijk uit mijn correspondentie met de (hoofd)-redacteuren in kwestie).
De redactie van Blaadje vervolgt: ‘In Blaadje 3 nemen we een aantal speciale “Gouden Gids”-pagina’s voor freelancers op. Wil je op het netvlies komen van alle tijdschriftredacties? Voor €50 euro word je met je gegevens op deze pagina vermeld en krijg je een gratis Blaadje toegestuurd.’
Wil ik op het netvlies komen van alle tijdschriftredacties? Nee, liever niet. Niet als ze de opvatting huldigen dat voor een hongerloon schrijven romantisch is. Niet als ze 19 cent per woord betalen, omdat dat nu eenmaal ‘historisch zo gegroeid is’. Kortom: niet als ze een vorm van moderne slavernij in stand houden die een schande is voor het hele Nederlandse tijdschriften- en dagbladenbedrijf.
Franska, Ruud, Evert, Riek, Arendo, Carmen, Harriet, Lenny, Nicolette, evengoed bedankt voor het aanbod, maar nee. Mijn schoorsteen moet roken, mijn kinderen moeten nieuwe schoenen, maar ik blijf liever zo lang mogelijk uit het zicht van bladenmakers die op zoek zijn naar moderne slaven.

jaeggi om 18 januari 2006 20:24