« vangst van de dag (10) | Main | goedemorgen teleurgestelde Volkskrant Magazine-lezers »
25 november 2005
Het boek is weer beter
Het gaat niet goed met Harry Potter.
Nog even afgezien van het gedoe met Heer Voldemort en de plotselinge dood van zjn vriend Dumbledore/Perkamentus: er is net weer een film over zijn leven gemaakt.
Ik hoop dat hij hem zelf niet gaat bekijken.
Harry Potter IV, The Goblet of Fire, is nog meer dan de vorige drie Potterfilms een aanslag op je adrenalinevoorraad. Van het eerste tot het laatste moment zit je op het puntje van je stoel, en als je de bioscoop uitkomt merk je dat je nog steeds een beetje licht in je hoofd bent van 160 minuten lang hoog in je borst ademen.
Tot zover het goede nieuws.
Harry Potter & The Goblet of Fire is een amechtige samenvatting van het gelijknamige boek van J.K. Rowling. Ik heb bewondering voor de schrijfster, ze heeft meer fantasie in haar pink dan alle Nederlandse romanschrijvers bij elkaar, maar ze heeft één ding niet goed begrepen: dat je boeken niet letterlijk kunt verfilmen.
Elke regisseur die een Potter-boek verfilmt, moet aan haar beloven dat hij 'trouw blijft' aan de geest van het boek. Aan de ene kant begrijp ik dat wel, als je ooit een Shakespeare-adaptatie van Gerardjan Rijnders hebt gezien weet je donders goed dat Shakespeare het nóóit zo bedoeld kan hebben, maar aan de andere kant: boeken en films zijn twee totaal verschillende media. Het verfilmen van een boek is vergelijkbaar met het dansen van een schilderij.
Als het dan toch moet, al was het maar omdat je met een film een publiek bereikt dat tien keer zo groot is als het aantal lezers, kun je enkel proberen de ziel van een boek in beelden weer te geven. Dat klinkt misschien zweverig, maar het is heel simpel: als je 'trouw' wilt blijven aan een boek moet je de verhaallijn en alle uiterlijkheden juist loslaten.
Mike Newell, de regisseur van HP IV, heeft precies het tegenovergestelde gedaan, geheel volgens het gebod van schrijfster Rowling. Hij heeft alle spektakelmomenten uit het boek achter elkaar geplakt en daar met spuug en pleisters wat verbindinkjes tussen aangebracht. Daardoor is het een film geworden waarbij je denkt, als je buiten loopt en je verhitte hoofd eenmaal is afgekoeld: wat heb ik nou helemaal gezien?
Een soort van wereldcup-wedstrijd zwerkbal die afgelopen was voor hij begon; wat bloedloze semi-horror; een aartsschurk met het uiterlijk van voetbalscheidsrechter Temmink; een gevecht met een draak en een onderwateravontuur dat enkel begrijpelijk was voor degenen die het boek gelezen hebben; en nogal wat ontploffinkjes en grappen op puberniveau (waar ik dan ook wezenloos om heb zitten grinniken).
De dunne spuugdraadjes zijn als vanouds: ruzietjes tussen Harry en zijn medeleerlingen (hij wordt weer verkeerd begrepen), met veel bezorgd gefrons. Op sommige momenten werd er zo langdurig bezorgd gekeken door vriendin Hermelien dat je haar soap-carrière al aan de horizon zag opdoemen. En alle bijrollen doen wat ze in de vorige drie films ook al gedaan hebben, maar dan dunner en korter, want voor karakterontwikkeling is tussen alle magische spreuken ('Expelliarmus! Expelliarmus! Avada Kedavra! Expelliarmus!') om precies te zijn een halve minuut beschikbaar (in totaal, niet p/p). Topacteur Allan Rickman (toch weer weergaloos als Severus Snape) gaat dan ook met elke film gepijnigder kijken, en niet omdat het in het script staat.
HP IV is simpelweg een opsomming van Harry Potter-tophits. Alsof je naar zo'n Oudejaars-show zit te kijken, met alle hoogtepunten van het jaar op een rijtje. Je wordt er dood- en doodmoe van, en daarna ga je misselijk naar bed.
jaeggi om 25 november 2005 10:23