« bij haar | Main | Prijs de Heer in al zijn goedheid »
10 oktober 2005
het Mooiste Woord van 2005 (3)
Er zijn nog twee woorden bijgekomen. Niet meer dan dat.
De verkiezing voor het Mooiste Nederlandse woord van 2005 gaat haar laatste fase in, en het wordt ongemeen spannend. De afgelopen weken is zelfs het buitenland begonnen zich ermee te bemoeien. Dit bracht de jury in een moeilijk parket, en de eerste reactie was: hoho, tut tut, kan dit wel? Stel je voor dat vanuit Canada een groepje sentimentele nationalisten die in de jaren ’50 uit Nederland emigreerden, besluiten om de verkiezingen te kapen, door massaal op hetzelfde woord te stemmen?
Het commentaar van de jury: tja, jammer dan. Als in Canada wordt besloten dat ‘mésaillance’ het Mooiste Nederlandse woord is, dan valt daar weinig tegen te doen. Op zo’n moment mogen wij de vroede vaderen die ooit de statuten van deze verkiezing opstelden danken voor hun vooruitziende blik. In die statuten staat namelijk: ‘De jury heeft het laatste woord.’
En daarmee, Tjeerd W. vanuit New York, Amerika, en Daphne G. uit Den Dolder, is meteen verklaard waarom het woord ‘democratie’ niet tot de shortlist wordt toegelaten (de jury betreurt het overigens dat niemand het woord ‘dictatuur’ heeft genomineerd, want dit zou onmiddellijk worden opgenomen, alleen al vanwege het mooie klankrijm. Maar helaas, de jury had al drie keer genomineerd, en meer mag niet).
Democratie is, aldus de jury, een hoerig woord. Iedereen gebruikt het naar believen, en het is zijn oorspronkelijke betekenis allang kwijt. Democratie is een soort duizenddingendoekje geworden waar dictators, falende politici en lobbyisten hun rotzooi mee opvegen om die boven de massa’s weer uit te knijpen. Nee, dank u.
Dhr. Tjip W. uit Beaulieu s/Mer, Frankrijk suggereert ‘stoethaspel’. Helaas vergat hij te melden waarom en de jury vond dit woord, zo zonder uitleg, een beetje mager
'Warempel', aldus René M te Den Haag 'lijkt zonder betekenis, maar iedereen begrijpt wat ermee wordt bedoeld.' Onzin! riep de jury meteen, maar een snelle rondvraag leerde dat inderdaad niemand precies kon zeggen wat het woord betekende, terwijl iedereen inderdaad wel begreep wat ermee werd bedoeld. Warempel kwam er dus bij op de longlist.
En ‘schichtig’ niet. Wij houden niet van flirterige woorden. Bovendien hebben wij 'schermutseling' al, veel mooier. Daarom heeft ook het door Marjolein H. ingebrachte ‘mispel’ het niet gered, (en ook omdat dit woord ook al figureerde in de Mooiste Woord-verkiezingen van 1991 tot 2003, en daar nooit verder kwam dan de longlist).
Datzelfde geldt voor het aloude 'angstschreeuw', genomineerd door Jilles V en dhr. Piet G, publicist te Amsterdam. Elk jaar is het weer prijs, en ja hoor, daar was angstschreeuw weer, en inderdaad, nog steeds die acht medeklinkers op rij, knap hoor, neem jij maar een lollie uit de snoeptrommel. Dag angstschreeuw! Tot volgend jaar maar weer!
‘Ik vind “kleuter” het mooiste woord uit de Nederlandse taal,’ schreef Vera S. uit Amsterdam. ‘De kneuterige eu-klank samen met dat mechanische -ter omschrijven precies zo'n klein kind dat altijd in de weer is (niet altijd even vruchtbaar). En dan nog met de kl van kleien, helemaal goed. Ik stel het graag voor ter nominatie.’
Op het oog een waterdichte argumentatie - maar wacht even, hoe komt u erbij, mevrouw S., dat –eu kneuterig is? Reuzen, ooit van gehoord? Reuzel? Steur (kan 5 meter lang worden)? Leuren? Sleurhut? Reuring?
Nee, uw argumentatie is niet waterdicht. En ook de kl-klank zien wij niet als typisch kleuterachtig, zeker niet als u kijkt naar een van de andere nominées op de longlist, het krachtige ‘klotenbibber’ (Wij zijn er nog niet uit of dit in de nieuwe spelling klote- of klotenbibber moet zijn. Was daar niet een ezelsbruggetje voor?)
Uit het zuiden des lands kwam nog een nominatie voor ‘ullewupper’ oftewel biersleutel (kroonkurkenverwijderinstrument), van een zekere Philippe. Commentaar van de jury: geen haar op ons hoofd. Wij worden over anderhalve maand verwacht op het Internationale Mooie Woorden-Congres in Cannes om verslag uit te brengen, ziet u ons daar al aankomen met ullewupper? Dan bent u zelf een ullewupper. En u ook, Sylvia W., veertigjarige moeder van drie kinderen te ’s Gravenhage. 'Nachtschade', bent u niet goed wijs? Dat moeten wij allemaal uitleggen hoor. En uw andere suggestie was nog beter (not!): wij zien het azijnige gezicht van de Franse voorzitter van de Societé des Mots Superieures Francaise al voor ons, als wij uit komen leggen waarom ' kutzwager' het Mooiste Nederlandse woord is geworden.
Het is duidelijk, na deze inventarisatie, dat de mooiste woorden meerendeels al op de longlist staan. Wij voegen 'warempel' en 'ezelsbruggetje' nog toe, en de bijna definitieve longlist voor het Mooiste Woord van 2005 bestaat dan uit de volgende woorden:
markies
voetnoot
klotebibber
kwets (de vrucht)
gispen
waterdrager
tumult
schermutseling
struweel
lammetjespap
dolk
moslima
portiek
warempel
ezelsbruggetje
Commentaar en nieuwe nominaties blijven nog 1 week mogelijk op mooistewoord@jaeggi.nl. De bekendmaking van de shortlist volgt a.s. dinsdag, op de Dag van de Onomatopee.
jaeggi om 10 oktober 2005 11:28