« autowassen in Amerika | Main | vangst van de dag (8) »

19 september 2005

het Mooiste Woord van 2005 (2)

De jury van het Mooiste Woord Van 2005 heeft het niet makkelijk. Dat zeggen jury’s altijd, men vraagt zich weleens af waarom mensen überhaupt nog in jury’s plaatsnemen, men is toch van tevoren gewaarschuwd. IJdelheid ongetwijfeld.
Toch heeft het ook zijn leuke kanten, zoals bedenken van redenen waarom oer-fatsoenlijke Nederlandse woorden niet genomineerd kunnen worden.
De jury meende met het vooraf diskwalificeren van een aantal woorden duidelijk gemaakt te hebben dat woorden niet om hun emotionele lading gekozen worden, maar om hun klank, hun woordbeeld en hun poëzie in het algemeen. Toch waren er een aantal mensen die meenden het woord lief te moeten nomineren, evenals liefje. Voor alle duidelijkheid: liefde komt er bij ons niet in. Het begrip is mooi, maar het woord zelf is een iel, slap misbaksel. Liefde, liefje, lief, lieven, liefste: niets moois aan. Probeert u alstublieft die dingen te scheiden.
Moeilijker was de nominatie voor het woord zoeteliefje, van de heer Frank. W. te Den Haag (die overigens zei klotebibber het mooiste woord te vinden). De betekenis van zoeteliefje is namelijk niet alleen de voor de hand liggende, maar het is ook een soort knoop. Dat zorgde er bijna voor dat zoeteliefje op de longlist kwam, tot een van de juryleden opmerkte dat hij knoop eigenlijk mooier vond.
Het woord klotebibber bleek niet alleen populair in Den Haag: vooral oudere Nederlanders uit het hele land bewaren zoete herinneringen aan dit woord, de voorganger van klootzak, maar dan veel poëtischer.
En over poëzie gesproken: dat komt er ook niet in. Hoe kunt u dat nou mooi vinden?! Sowieso is de jury niet dol op woorden met trema’s, accent aigu’s en andere hulpmiddelen. Probeert u eens het woord uit te spreken zonder klinker. Eng toch? En als dat niet afdoende is: zonder medeklinkers. Pz. Dat is geen woord.
Voort dan naar de wél genomineerde woorden.
Annabel N. voerde aan: Gispen. Iets zegt ons dat deze kandidaat vorig jaar ook al meedeed, maar vooruit. Het blijft een formidabele kandidaat, al zou je kunnen zeggen dat het iets gewonere wespen even mooi is.
Waterdrager (G. van den B.) werd ook door de jury goedgekeurd, evenals Struweel (Rob H. te Hengelo), Tumult (Erik de B.) en Schermutseling (Arjen van der K.) die een mooi pleidooi voor dit woord schreef.
Pleidooi haalde het overigens niet, noch Archipel (hoewel 3 x genomineerd).
Komen wij vervolgens bij wat de jury de ‘lekkere’ woorden heeft gedoopt: Murw, Straks en Foefje.
Murw: nee (hoewel de f-klank waar een –w geschreven wordt in het Nederlands zeldzaam is, dat geven wij toe).
Foefje: nee. Te Oililly.
Straks is een woord waar de jury zelf niet opgekomen was, maar de inzender (Frans van Z.) heeft gelijk: vijf medeklinkers en één klinker is bijzonder, en het woord heeft een soort eenvoudig evenwicht dat de jury zeer aanspreekt.
Dit geldt niet voor Lammetjespap (Clara L.). Hier staakten de stemmen. De ene helft van de jury vond het snoezig terwijl de andere helft moest braken. Daarom is lammetjespap een kandidaat, al zou het de jury verbazen als het de shortlist haalde.
Nog een paar moeilijke gevallen: Bietebauw ((Marc de P.). Lang overleg, maar uiteindelijk afgevallen wegens te folkloristisch. Om dezelfde reden de longlist niet gehaald: Schabouwelijk (Jan B., Rosmalen).
Nog vier woorden die het niet haalden: Monstertocht, Fnuikend, Oelewapper, Déconfiture.
Wat is hier mis mee?
De jury weet het niet. De jury voelt zich bij deze woorden een beetje de jury van Idols als de zoveelste Michael Jackson-kloon zijn ding doet: aanstellerij. Hou toch op. Opzouten.
Zeer verrassend: het woord Moslima haalde de lijst wel. Verscheidene juryleden begonnen hevig te trekkebekken (!) toen dit woord werd geopperd (!), een jurylid sprak haar afschuw uit over politiek correcte woorden maar uiteindelijk haalde het woord met vlag en wimpel en slechts één tegenstem de lijst. Moslima is dus genomineerd.
Verder wil de jury graag haar waardering uitspreken voor de nominatie van het woord Dolk (Johan S.). Prachtig. Goed bedacht.
Ook heeft de jury veel plezier beleefd aan de mail van Karlijn van der H., die haar nominatie plastisch verwoordde met: ‘Hallo, Ik breng "driftkikker" in.’
Beterschap, Karlijn, we hopen dat u binnenkort weer kunt zitten. (driftkikker heeft het overigens niet gehaald).
Daarmee kunnen wij vaststellen dat de voorlopige longlist voor het Mooiste Woord van 2005 bestaat uit de volgende woorden:

markies
voetnoot
klotebibber
kwets (de vrucht)
gispen
waterdrager
tumult
schermutseling
struweel
lammetjespap
dolk
moslima
Tot slot nomineert de jury nog het woord Portiek als een van de mooiste Nederlandse woorden aller tijden.

(Commentaar en nieuwe nominaties blijven mogelijk op mooistewoord@jaeggi.nl)

jaeggi om 19 september 2005 12:38