« schaamlappen | Main | klein gedichtje voor dierenliefhebbers »

19 december 2004

renate zuigt

Een van de fijne secundaire arbeidsvoorwaarden van het schrijverschap is het nieuwjaarsgeschenk van je uitgeverij. Een collega-schrijver is gevraagd een hoofdstuk van zijn nieuwe roman of een paar gedichten uit haar nieuwe bundel af te staan, dit wordt op lief papier gedrukt in een sympathieke letter, gevat in zacht linnen, gebonden met de vertrouwde cahiersteek en in een beperkte oplage van 5000 exemplaren verstuurd aan enkele intieme relaties van de uitgeverij.
Als je mazzel hebt krijg je zelfs van verschillende uitgeverijen zo’n nieuwjaarsgeschenk: omdat ze de goede relatie zo waarderen, omdat je zo’n leuke jongen bent, of omdat ze je willen laten weten: als je ooit weg wilt bij je eigen uitgeverij ben je welkom bij ons.
Het eerste nieuwjaarsgeschenk is net binnen, van uitgeverij Contact. Het is geschreven door de beroemde autrice Renate Dorrestein en heet De zwarte hand: over de promotie van literatuur.
Het nieuwe jaar begint aldus met diep medelijden voor Renate Dorrestein. Nee, van die vreselijke ziekte is ze inmiddels genezen (‘op een ochtend werd ik wakker en was in een bonk stopverf veranderd’) en hoewel ze nog steeds het uiterlijk heeft van die bonk stopverf, kan ze weer alles wat een gezond mens ook kan. Daar hoeven we geen medelijden meer mee te hebben.
Maar Renate’s lijden is inmiddels vele malen groter. Renate lijdt onder de promotie van haar boeken. Ze wordt namelijk weleens gevraagd in een literair programma in twee minuten wat te zeggen over haar boek, terwijl zo’n boek soms wel 248 pagina’s lang is. Ze wordt ook weleens gevraagd of ze misschien de ukelele (spreek uit: joekalille) bespeelt, om haar dodelijk saaie literaire lezingen mee op te vrolijken. En zij niet alleen: alle schrijvers worden door de vraatzuchtige publiciteitsmachines van de uitgeverijen opgeslokt, tot pulp gekauwd en weer uitgespuugd. Arnon Grunberg moest met een geit op een boot, Lulu Wang moest op de catwalk van haar vreselijke uitgever, en… en…
Nou, meer voorbeelden weet Renate even niet, maar het is allemaal heel vreselijk. Want het gaat er toch uiteindelijk om dat een boek wordt gelezen, en ‘Lezen is een proces dat volkomen haaks staat op het publicitaire en marketingtechnische geweld dat de literauur tegenwoordig aankleeft.’
En daarom moeten de lezers zich afscheiden, volgens Renate.
Getverdemme. Staat dat er echt? Jawel, laatste alinea: ‘Afscheiden, is mijn advies. Gewoon lekker gezamenlijk ondergronds gaan. Waar de nachtzijde van het leven serieus genomen mag worden, waar de ernst en de nuance nog bestaansrecht hebben, waar niets in twee minuten samengevat hoeft te worden en waar we, bovenal, met zijn allen in de greep zijn van die heerlijke, onpraktische vraag: hoe loopt het af?’
Uitgeverij Contact, in het kader van onze fijne relatie: het gebruik van het woordje ‘nee’, is dat bekend aan uw nieuwjaarsgeschenkschrijfster? Heeft u haar wel eens verteld dat ze niet per se met een geit op een bootje hoeft? Dat ze met haar stopverfteint niet op de tv of op een podium hoeft? Dat ze niet op een catwalk hoeft? Dat ze helemaal niks hoeft?
Is zij ervan op de hoogte dat er schrijvers bestaan die het redden zonder dat ze meedoen in het circus? Sterker nog: de meeste schrijvers rijden nooit achterstevoren op een ezel door het dorp om hun boek aan te prijzen. De meeste schrijvers worden nooit geinterviewd, verfilmd of in buitenlandse kranten besproken. De meeste schrijvers, kortom, zouden dolgraag Renates problemen hebben.
En zou het echt zo slecht zijn voor de literatuur, af en toe een hype? Af en toe een schrijver die een podium beklimt en daar zijn longen uit zijn lijf gilt, inplaats van te mummelen onder een leeslamp ten overstaan van dertien ernstige literatuurliefhebbers?
Niet half zo slecht, dunkt mij, als ondergronds gaan met Renate Stopverf. Niet half zo slecht als temidden van de oorlogsrantsoenen opgesloten zitten met Renate Stopverf, de Ernst, de Nuance en de laatste Serieuze Lezer. Aan hun voeten ligt de literatuur, overdekt met schimmel en rot. Om beurten steken de vier een teen uit en geven de reutelende literatuur een por.
‘Kom op: hoe loopt het af?’ sissen ze. ‘Hoe loopt het af?’

jaeggi om 19 december 2004 12:37

schat, met haar is het al afgelopen

Posted by: a at 19 december 2004 17:29

moet ik zelfs hier in Belize nog onderworpen worden aan het hollands schrijvers gekonkel? Heb godbeter net een boek van d'r achter de kiezen!

Posted by: hanne at 20 december 2004 18:06

b, c en d zijn jammerlijk omgekomen toen je van dorrestein naar renate switch-te
pak gewoon je trombone en laat m schreeuwen

Posted by: b, c en d at 20 december 2004 19:38

Post a comment




Remember Me?